Home Artikelen Beeldbewerking Raw-bestanden converteren
Raw-bestanden converteren PDF Afdrukken E-mail
Artikelen - Beeldbewerking
Geschreven door Rinie Hooijer   
Steeds meer digitale camera's kunnen met de zogeheten RAW-indeling overweg. Een raw-bestand is als een digitaal negatief dat u op uw computer verder kunt ontwikkelen. Maar waar gaat dat nu over, dat ruwe raw?

Raw kunt uw ruwweg lezen als ruw. Het houdt in dat uw camera, als u die instelt op het opnemen van beelden in dit formaat, de afbeeldingsgegevens zelf niet bewerkt. Bij een jpeg-formaat doet een camera dat wel. Het past bijvoorbeeld de kleuren en de scherpte aan en past bovendien compressie toe. Bij een RAW-opname doet uw camera niets, behalve het registreren van de opgenomen beeldinformatie. Dat betkent dat het opgenomen beeld dus de echte, ruwe, onbewerkte informatie bevat van wat uw oog door de camera zag.

Lezen van Raw-bestanden
Voor het kunnen inlezen van een RAW-afbeelding op de computer is speciale software nodig. De nieuwste versies van beeldbwerkingsssoftware hebben hiervoor een speciale plug-in ingebouwd, maar die kunt u oook los downloaden vanaf internet en in uw beeldbewerkingssoftware importeren.
Zonder zo'n converter kan uw beeldbwerkingssoftware de informatie niet lezen en ziet u dus geen beeld.
Plug-ins zijn stukjes software die aan een programma kunnen worden toegevoegd. Ze hoeven niet specifiek van dezelfde fabrikant te zijn. Plug-ins in uw beeldbewerkingssoftware vindt u bijvoorbeeld in het menu Filters.

Absolute controle
Wanneer u werkt met RAW-bestanden houdt u zelf de volledige controle over de belichting, de temperatuur, de kleurtint, de verzadiging en scherpte. U schiet dus als het ware positieve negatieven die u met software op uw computer ontwikkelt. Aanpassingen in een RAW-formaat worden niet automatisch opgeslagen. U slaat na het converteren de afbeelding namelijk op in een ander formaat, zoals tiff of jpg.
Het originele RAW-bestand bewaart wel de laatste veranderingen, maar die kunt u ten alle tijden weer aanpassen.
Elke cameramerk heeft zijn eigen RAW-indeling en wordt doorgaans geleverd met de bijbehorende raw-converter, waarmee u het bestand kunt lezen en aanpassen en omzetten in een ander formaat.
Als u met camera RAW-formaten wilt werken, moet u dat eerst op uw camera als zodanig instellen. Lees daarvoor de handleiding van uw camera.

Openen van een raw-bestand
Het openen van een RAW-bestand verloopt iets anders dan het openen van een normale foto. Wanneer u vanuit de browser de foto wilt openen, komt u terecht in het stukje software om uw afbeelding te ontwikkelen: De raw-converter. Deze kan er overigens voor uw camera net iets anders uitzien dan in het voorbeeld.

De plug-in om de foto te ontwikkelen

In de plug-in ziet u links de foto en rechts de schuifregelaars om van alles aan te passen. Elke aanpassing is meteen zichtbaar in het voorbeeldvenster zodat u direct de resultaten ziet.

Witbalans
U neemt kleuren onder alle lichtomstandigheden hetzelfde waar. Het maakt voor u niet uit als u een rode bal onder een tl-verlichting ziet, in de zon of met het licht van een gloeilamp. Dat regelt uw oog namelijk.

Zonder die oogcorrectie zouden kleuren er onder diverse lichtomstandigheden heel anders uit zien. Het soort invallend licht op een voorwerp is bepalend van de weerkaatsing van het licht en dus van de waarneming. Camera's kunnen niet zelf het waargenomen licht corrigeren. Daarom zit er op veel camera's een functie witbalans, waarmee u toch die correctie kunt doorvoeren. Dat kan met raw-afbeeldingen ook achteraf in de software.

Voor het instellen van de witbalans zijn er diverse vaste instellingen. Wanneer u bijvoorbeeld binnen een foto heeft genomen onder gloeilampen, maar uw camera daar niet op had ingesteld, kunt u nu in het keuze menu van Witbalans gloeilamp selecteren. Daarmee verandert automatisch de temperatuur van de foto en de tint. Probeer maar eens diverse instellingen uit en zie dan het effect ervan op uw foto.

Temperatuur en kleur aanpassen
Krijgt u bij geen enkele instelling van het witbalans een voldoende resultaat, dan kunt u zelf de witbalans instellen met de temperatuur- en de kleur schuifregelaar.
Hoe hoger de temperatuur van de foto hoe warmer de tonen worden. En vice versa: hoe lager de temperatuur hoe blauwer de foto wordt. Is de foto te blauw geworden, dan schuift u de regelaar onder Temperatuur naar rechts. En is de foto te geel of te rood, dan schuift u de regelaar naar links.

Kleur
Met de kleurregelaar kunt u de witbalans aanpassen om een groene of rode waas te compenseren. Schuift u de regelaar erg naar rechts dan lijkt de foto op een afdruk van een te lang in de camera gezeten filmrol. Er wordt dan namelijk magenta aan de foto toegevoegd. Alle kleuren krijgen een rode waas. Chuift u de regelaar naar links dan voegt de software groen toe aan de kleuren in de foto. Speel een beetje met de kleur om te zien wat het met uw foto doet. Bij portretten waarbij de gezichten door teveel licht zijn verbleekt kunt u meer kleur in het gezicht geven.

Belichting
Een onderbelichte foto of een overbelichte foto? Geen nood. U kunt in de plug-in alsnog de belichting bijstellen. Hoe meer u de schuifregelaar naar rechts beweegt, hoe meer de afbeelding wordt belicht. Dit doet u als de automatische belichtingscorrectie u niet voldoende aanstaat. Het principe gaat uit van de belichtswaarden in de anlaoge fotografie, als in stops.

Schaduwen
Met de regelaar voor Schaduwen kunt u de schaduwen in de afbeelding versterken (naar rechts schuiven) of juist doen oplichten (naar links schuiven).

Helderheid
Past de algehele helderheid in de afbeelding aan.

Contrast
Geeft meer contrast of juist minder contrast in de middentonen. Als u een lagere waarde instelt, wordt het contrast in de afbeelding verlaagd.

Verzadiging
Bepaalt de intensiteit van de kleuren in de afbeelding. Geeft u een schuif naar links dan worden er meer grijstonen in de kleuren toegevoegd waardoor kleuren minder stralend zijn. En andersom: schuift u de regelaar naar rechts dan worden de kleuren feller van kleur. Het aandeel grijs wordt dan teruggedrongen.

Scherpte
Hiermee kunt u de scherpte van de afbeelding beinvloeden. Hoe meer u de regelaar naar rechts schuift hoe meer contrast er ontstaat aan de randen van de afbeelding. Tip: als u nog bewerkingen op de foto wilt uitvoeren kunt u beter de Scherpte op nul zetten en later in Photoshop Elments scherpte toevoegen.

Vloeiende luminantie
Ruis is een onvermijdelijk gegeven in de digitale fotografie. Maar met een lage iso-waarde (100 of 200) valt die ruis mee. Bij hogere waarden van 400 of meer, of bij goedkopere digitale camera's, is ruis goed zichtbaar, vooral bij uitvergrotingen. Met de vloeiende luminantie kunt u de korrels van ruis in de grijswaarden verminderen.

Reductie kleurruis
Vooral handig bij foto's die in een hoge iso-waarde zijn geschoten, bij slechte lichtomstandigheden of bij goedkopere digitale camera's. Dergelijke factoren doen overbodig gekleurde pixels ontstaan. De kleuren bevatten dan veel ruis. Met de reductie kunt u die verminderen. Let wel: reduceert u teveel dan gaan kleuren in elkaar overlopen. Het is dan ook handig deze aanpassing uit te voeren wanneer u in de raw-converter de afbeelding inzoomt.

Boven elke optie ziet u de knop Auto aangevinkt. De software maakt namelijk zelf een inschatting van de nodige correcties. Dat kan veel werk schelen. U hoeft dan alleen nog maar op de knop OK te klikken. Wanneer u een van de schuifregelaars benut, verdwijnt het vinkje voor Auto.

Wanneer u veel foto's in dezelfde belichtingsomstandigheden hebt geschoten, kunt u achter instellingen de optie Vorige conversie selecteren. De instellingen van de laatst bewerkte afbeelding worden dan automatisch geladen zodat u alleen maar op de knop OK hoeft te drukken. Dat kan veel werk schelen. Ook kunt u hier de camera standaard selecteren om helemaal van begin af aan alles zelf te doen.
Wanneer u diverse instellingen hebt geprobeerd, maar niet tevreden bent, kunt u op het pijltje achter Instellingen klikken. U krijgt dan een klein menu waar u de optie Standaardinstellingen camera herstellen in. Alle aanpassingen worden nu ongedaan gemaakt. Met de eerste optie Standaardinstellingen camera instellen worden de huidige aanpassingen als standaard opgeslagen.

Linksonder in het venster ziet u de term Camera diepte staan. Dat slaat op de kleurdiepte van de afbeelding. Veel raw-formaten hebben een kleurdiepte van 16-bits. Het beste is om de raw-conversie ook op 16-bit in te stellen. Jammer is wel dat bewerkingen in de beeldbewerkinssoftware zoals Photoshop CS, Photoshop Elements of Paint Shop Pro X, veelal niet op 16-bit afbeeldingen kunnen worden toegepast. Die moet u in de software zelf terugzetten naar 8-bit.

Dat gaat zo:
Klik in het menu Afbeelding op Modus. Kies de optie Omzetten in 8-bits/kanaal. De foto wordt dan in een 8-bits kleurendiepte omgezet. Zo op het oog lijkt de foto er niet door te veranderen. Wel kunt u nu alle functies in Photoshop Elements gebruiken.