Home Workshops Kleurbeheer Kalibreer met Adobe Gamma
Kalibreer met Adobe Gamma PDF Afdrukken E-mail
Workshops - Kleurbeheer
donderdag, 19 juni 2008 14:04
Computers zijn niet altijd betrouwbaar, ook niet wat kleurweergave betreft. De kleuren die de computer in een foto weergeeft, komen niet altijd overeen met de feitelijk opgenomen kleuren. Monitorkalibratie is een basis voor een redelijke weergave van uw fotowerk.
Elke monitor is anders afgesteld (gekalibreerd) en daarom zien kleuren in een afbeelding er op elke monitor anders uit en op een afdruk nog weer anders. Doordat niet alle lichtgevende cellen in de monitor in gelijke mate worden geprikkeld, kunnen afwijkingen ontstaan in helderheid, contrast en kleurbalans.

Gamma

Deze kleurverschillen worden veroorzaakt door de zogeheten gammawaarde (kleurwaardebereik) van de monitor. Deze waarde wordt bepaald door de hoeveelheid kleuren, de helderheid en het licht dat van buitenaf op het scherm weerkaatst.
Meer omgevingslicht zorgt voor een lagere gammawaarde (en dus lichter lijkende foto's).
Met monitorkalibratie verandert u de waarden die naar het beeldscherm worden gestuurd. De correctie zorgt er daarbij voor dat alle geopende foto's op eenzelfde wijze worden weergegeven.

Kaliberen kunt u leren

Voordat u gaat kalibreren, zijn er enkele voorbereidingen nodig:
  • De monitor moet minimaal duizenden kleuren weergeven (16 bits)
  • Zorg dat de monitor al zeker een halfuur aan staat. Een niet opgewarmde monitor kan kleuren niet correct weergeven.

Het aantal weergegeven kleuren achterhalen.

 

Bij de installatie van Photoshop of Photoshop Elements is ook het programma Adobe Gamma geïnstalleerd, waarmee u een ICC-profiel kunt maken.
  1. Klik op Start > Instellingen > Configuratiescherm > Adobe Gamma.
  2. Het beginvenster geeft u de keuze om uw ICC-profiel en uw monitorkalibratie stap voor stap uit te voeren of via een regelpaneel (zie afbeelding). Kies voor stap voor stap als u een beginnende gebruiker bent.




ICC-profiel

De monitorkalibratie starten kan met een eigenhandig controlepaneel zoals rechts is afgebeeld, of met een stap voor stap wizard. Als u meteen in het regelpaneel terechtkomt of per abuis de keuze hebt gemaakt voor regelpaneel, klikt u rechts onderin op Wizard, om alsnog de stap-voor-stapmethode te volgen.
  1. Het tweede venster vraagt u een naam op te geven voor het in te stellen kleurprofiel. U kunt eventueel ook een ander profiel laden, maar dat is niet aan te raden, tenzij u hierin al gevorderd bent. Klik daarna op Volgende.
  2. De derde stap geeft uitleg over de volgende stappen. U gaat straks namelijk het contrast en de helderheid aanpassen. Lees de instructies en klik op Volgende.
  3. Het vierde venster vraagt u de fosforkleuren te kiezen. Het monitorprofiel van uw monitor ziet u weergegeven in het tekstvak en is afkomstig van de fabrikant. Dit kan dus per monitor verschillen. Ga ervan uit dat Adobe Gamma de juiste instelling heeft gevonden en klik op Volgende.
  4. Adobe Gamma vraagt u nu de gamma-instelling van uw monitor te bepalen. Dat doet u door het schuifbalkje onder het grijze vak zodanig te verschuiven dat het middenvak in het gearceerde vak verdwijnt. Er blijft dus zo weinig mogelijk contrast over tussen het middenvak en het gearceerde vak.
Als u uitgebreider te werk wilt gaan, verwijdert u het vinkje voor Alleen enkel Gamma bekijken. Hiermee krijgt u drie kleurvakken te zien: Rood, Groen en Blauw. Met deze vakken doet u precies hetzelfde. Schuif met het schuifbalkje per kleur net zo lang totdat de middenvakken in de gearceerde achtergrondvakken verdwijnen.
Kies vervolgens het gewenste Gamma. Aangeraden wordt de Windows-standaard te nemen of, als u met een Macintosh werkt, de Macintosh-standaard. Klik op Volgende.


Gamma bepalen
Bij het opslaan van foto's dient u zich ervan te vergewissen dat het ICC-profiel is ingeschakeld. In het venster Opslaan als vinkt u daartoe bij Kleur (in het vak Opties Opslaan) het vakje aan voor het gegeven kleurprofiel.


Witpunten zijn de coördinaten die de fosforen rood, groen en blauw bij volledige intensiteit wit maken en deze bepalen of u een warme of een koel kleur wit gebruikt. Koel wit bevat meer blauwe fosforen dan warm wit.

Fosfor is de stof die monitoren in staat stellen kleuren uit te stralen. De kleuren die een monitor uitstraalt, zijn Rood, Groen en Blauw. Uit deze drie kleuren kunnen 16,7 miljoen kleuren worden samengesteld.

Om te zien hoeveel kleuren uw computer kan weergeven klikt u met de rechtermuisknop op het bureaublad. Klik op Eigenschappen en kies in het snelmenu de optie Instellingen. In het vak Kleuren kunt u zien hoeveel kleuren de monitor weergeeft. U kunt het aantal bits weliswaar verlagen, maar verhogen gaat niet.

Kalibreren is een ander woord voor afstellen.

Monitorkalibratie werkt doorgaans met zogeheten ICC-profielen, ook wel kleurprofielen genoemd. Een kleurprofiel beschrijft de manier waarop een apparaat, in dit geval uw monitor, met kleuren omgaat. Het voorkomt bijvoorbeeld kleurzwemen en geeft grijstinten zo neutraal mogelijk weer.

ICC staat voor International Color Consortium. Een ICC-profiel beschrijft hoe een apparaat met kleuren omgaat en zorgt ervoor dat de kleuren op verschillende computerplatforms op eenzelfde wijze worden geïnterpreteerd.

Kalibreren is meer dan alleen een monitor met Adobe Gamma bijstellen. Kalibreren gaat om het ijken van kleurprofielen van verschillende apparaten, zoals scanners, digitale camera's en printers. Hiervoor kunt u diverse hardware en software kopen. Meer hierover kunt u lezen in het Kleurmanagementartikel.